| با نگاهی گذرا به تاریخ، متوجه خواهیم شد که ربودن شدن امام موسی صدر از نگاه علمای دین و مراجع تقلید نیز فاجعهای عظیم بود و واکنش بسیاری از آنان را برانگیخت. حضرات آیات عظام مرعشی نجفی، حسین طباطبایی قمی، گلپایگانی، سید عبدالله شیرازی، طالقانی و غیره با ارسال تلگرافهای مکرر و صدور بیانیههای متعدد، نگرانی خود را از ربودن شدن امام موسی صدر اعلام نمودند.
آنچه باید بدان اشاره کرد این است که مراجع تقلید نیز در دیدارهای مکرری که خانواده امام موسی صدر با ایشان داشتهاند، همواره بر اجازه ندادن به «قذافی» برای ورود به ایران، از آن زمان تاکنون تاکید کردهاند. حضرات آیات عظام صافی گلپایگانی، فاضل لنکرانی، وحید خراسانی و دیگر مراجع، همواره بر این نکته تاکید داشتهاند. به طور نمونه حضرت آیت الله صافی گلپایگانی غیر از اینکه «قذافی» را رباینده امام موسی صدر میدانند، پیش از آن، وی را دشمن أمیرالمومنین (ع) شمرده و او را از جمله اهانت کنندگان به حضرت علی(ع) میدانند.
شهید بزرگوار دکتر مصطفی چمران نیز در این باره میگویند: «قذافی» و معاونش «جلود» نسبت به شیعیان حقد و کینه فراوان دارند. چهار سال پیش، هنگامی که «جلود» به خلیج فارس رفته بود، در کویت یا ابوظبی به شیعیان ایران اهانت کرد و آنها را خارج از دین نامید».
چندی پیش نیز در پی انتشار خبر شایعه دعوت جمهوری اسلامی ایران از دیکتاتور لیبی از سوی دفتر «معمر قذافی»، مراجع تقلید و خانواده امام موسی صدر و نیز علاقهمندان ایشان اعتراض کردند. از جمله مراجع تقلید پیامهایی به دولت ارسال کردند که تکذیب سفیر ایران در لبنان و سخنگوی وزارت امور خارجه و همچنین معاون پژوهشی وزیر امورخارجه را در پی داشت.
در این گزارش که یاران صدر آن را جمع آوری کردند، متن تلگراف علماء و مراجع تقلید که حدود 30 سال پیش منتشر شد، را منتشر کردهایم:
تلگراف حضرت آیت الله مرعشی نجفی حضرت آیت الله مرعشی نجفی در شهریور ماه ۱۳۵۷ تلگرافی به شیخ «عبدالحلیم محمود» رئیس دانشگاه الازهر نوشت و از وی خواست تا برای آزادی امام موسی صدر تلاش کند. ترجمه فارسی متن تلگراف ها و اعلامیه ها بدین شرح است:
حضرت علامه شیخ «عبدالحلیم محمود» رئیس الازهر شریف .. خبر ربودن حضرت امام صدر، رئیس مجلس اسلامی اعلای شیعیان در لبنان را دریافت کردیم. این مسأله سبب نگرانی و نارضایتی بسیار شده است و ما موضوع را هتک کرامت علمای مسلمین میدانیم و درخواست پیشرفت تلاشها برای رفع ابهام از ربودن و آزادی ایشان داریم.
شهاب الدین حسینی مرعشی نجفی قم – ایران
بیانیه حضرت آیت الله سید عبدالله شیرازی بسم الله الرحمن الرحیم فرزندان مردم مجاهد لبنان، السلام علیکم و رحمه الله و برکاته با آغاز ماه اطاعت و آمرزش، ماه عمل و ایمان، ماه رمضانی که (شهر رمضان الذی انزل فیه القرآن ..) شما را به یاری رساندن به یکدیگر و همکاری با هم در حل مشکلات دشوار دعوت میکنم و نیز به وحدت در صفوف خود و عمل به مثابه ید واحده برای بنای لبنانی آزاد و یکپارچه دعوت مینمایم. همچنین برای دفع کردن دستان جنایتکاری که میخواهند از همبستگی برادرانه شما بکاهند.
برادران مسلمان لبنانی! امپریالیسم جهانی که حامی صهیونیزم دولتی است، در هر مکانی همچنان ضربات کوبنده خود را در همه جا به سوی امت اسلامی متوجه کرده است و همچنین به سوی موجودیت اسلام در لبنان. آنان اقدام به ایجاد تحرکهای طایفهای در سرزمین شما میکنند تا این که سیادت بر سرزمین شما فراهم شود و شما را از سرزمین تان دور سازند و سپس مواهب و ثروتهای شما را به غارت ببرند. ضربه دیگری که دشمن برای دستیابی به آن تلاش فراوان و پیوستهای میکند، همانا نابود کردن علمای بزرگ دین است. کسانی که مسئولیت امت اسلامی را بر دوش میکشند و برای مصالح و منافع امت، شب و روز کار میکنند. آنان در پی محدود کردن فعالیت علمای دین به صورت مستقیم و غیر مستقیم هستند.
مسئلهای که استعمار در آن منطقه به آن اقدام کرده است، اجرای نقشه زیرکانه برای زندانی کردن حضرت امام موسی صدر و مخفی کردن او از دیدگان مردم است تا این که شرایط را مهیا کنند و هر چه می توانند در حق مردم مبارز لبنان خیانت کنند. این جنایت بزرگ در حق امام موسی صدر رخ نداد مگر به علت اهمیت فراوان این مرد اسلام در سطح دینی و سیاسی. وی همواره حامی شیعیان و مدافع حقوق همه محرومین و مستضعفین در آن مناطق بوده است و در برابر مطامع امپریالیسم و صهیونیسم، مقاومت و مبارزه کرده است به گونهای که استعمار چارهای جز انجام دادن این جنایت بزرگ و خیانت نفرت انگیز نداشت.
دشمن گمان برده است که با این عمل جنایتکارانه خواهد توانست صدای حق و عدالت و آزادگی و فعالیتهای رجال دین و فرزندان غیور آنان را از بین ببرد؛ اما هیهات که صدای کاروان قرآن و فرزندان اسلام خاموش شود. به همه شما میگویم: زندانی کردن امام سید موسی صدر افزون بر آن که خود جنایت بزرگی است و به هیچ وجه نمیتوان از آن چشم پوشی کرد، هتک کرامت طایفه شیعه نیز هست. بر همه ما واجب است که این قضیه را با همه قوت و امکانات پیگیری کنیم.
در این جا چند نکته را تذکر میدهم: 1- قضیه امام موسی صدر به مسلمانان به طور اعم و به علما به طور اخص آسیب زده است. 2- ابتدا تلگرافی را برای همه مسئولین در لبنان و سوریه و لیبی فرستادیم و از آنان خواستیم قضیه را پیگیری کنند و به ما اطلاع دهند، لکن جوابی برای ما نیامد. 3- لیبی باید ادله قطعی دال بر عدم حضور امام صدر در آن کشور ارائه کند و الا لیبی مسئول نهایی است که در این صورت نیز ما به تکلیف اسلامی خود عمل خواهیم کرد و موضع اسلامی خود را در قبال آن کشور اتخاذ میکنیم و حرف آخر را درباره مسئولین آن کشور خواهیم گفت. 4- ملتها و دولت های اسلامی همگی باید با قدرت و قاطعیت از لیبی بخواهند امام صدر را پیش از آن که فرصت تمام شود و کار از کار بگذرد آزاد کند. 5- 25 ماه مبارک رمضان، روزی است که نقشه استعماری در حق امام موسی صدر اجرا شد. فرزندان لبنان باید در این روز علیه طراحان این فکر و اجرا کنندگان این خیانت، اعتصاب عمومی کنند.
و در پایان این که مجامع علمی ومردم مسلمان ایران این قضیه را پیگیری خواهند کرد و انشاالله در راه مطالبه آزادی امام موسی صدر و بازگرداندن وی به لبنان همراه شما خواهند بود. زیر سایه قرآن و توجهات پیامبر(ص) و ائمه اطهار و به ویژه امام منتظر؛ حجت دوازدهم(عج) برای تحقق اهداف مشروع تان به پیش بروید. خدا با شماست و نیز ملت های اسلامی. پیروزی از آن شماست، انشاالله (و لقد سبقت کامتنا لعبادنا المرسلین انهم لهم المنصورون و ان جندنا لهم الغلبون). و صدق الله العلی العظیم. و السلام علیکم و رحمه الله و برکاته ایران – مشهد مقدس سید عبدالله شیرازی
تلگراف حضرت آیت الله سید محمدرضا گلپایگانی به پادشاه اردن جناب ملک حسین بن طلال – عمان السلام علیکم و رحمه الله و برکاته به این مناسبت که رئیس «معمر قذافی» به عنوان میهمان شما از اردن دیدار میکند، میخواهم که به شما بگویم تاسف و نگرانی عمیقی بر روح مسلمانان و مجاهدین آزادی بخش که برای اعاده مجد اسلام و اجرای مبادی حکیمانه آن تلاش میکنند، حاکم شده است که این در اثر ربوده شدن امام مجاهد سید موسی صدر است که از لیبی به دعوت رئیس «قذافی» دیدار میکرده است. ایشان ناپدید شدهاند و شواهدی وجود دارد که توطئهای را در این میان نشان میدهد، همچنین وی لیبی را ترک نکرده است. امید آن است که این موضوع را از رئیس «قذافی» پیگیری کنید. این مسئله احقاق حق و اذعان به ارزش این شخصیت دینی مجاهد است. همچنین پاک کردن ننگی است که به لیبی منتسب است. در نتیجه این کار، خدمتی به امت اسلامی میکنید که فراموش نخواهد شد.
۳۰ رجب المرجب 1399 الگلپایگانی
بیانیه حضرت آیت الله سید حسن طباطبایی قمی بسم الله الرحمن الرحیم الحمدلله و سلام بر بندگان برگزیده خدا به همه مسلمانان ملتزم و مسئول در سراسر جهان یک سال از جنایت بزرگی که در حق حضرت حجةالاسلام و المسلمین جناب امام موسی صدر در لیبی صورت گرفته گذشته است. این جنایت زشتی که سکوتی مشکوک از سوی دنیا در پی آن بود. یک سال پیش رهبر معنوی و سیاسی بزرگ شیعه در لبنان که تنها متعلق به مردم لبنان نیست بلکه به همه جهان اسلام و همه مستضعفین تعلق دارد، به سفر رفت.
به دعوت رسمی به لیبی سفر کرد و مع الاسف از آن تاریخ خبری از اونیست. حکومت لیبی مسئول مستقیم این عمل است چرا که دولت میزبان است و مسئول سلامت میهمان خود. این مسئولیتی است که حقی بین المللی و انسانی؛ اما مع الاسف دولت لیبی بر خلاف همه قوانین و موازین به وظیفه خود عمل نکرد. طبیعی است که لیبی تنها مسئول ربودن امام موسی صدر و تنها مرجعی است که در این باره باید مواخذه شود. همه به خوبی می دانند که حکومت لیبی هیچ توجه معقول و منطقی در برابر تعرض به این حق انسانی نداشته است.
این حقیقتی است که در تلگرافی که برای جلود، نخست وزیر لیبی، ارسال کردم، ذکر کردهام. آنچه بیشتر، خیانت بزرگی که لیبی مرتکب شد، باعث تعجب من میشود، سکوت مشکوک و وحشتناک و بیمبالاتی است که در دولتهای دنیا و به خصوص دولتهای اسلامی و طرفهای بینالمللی در برابر این جنایت وجود دارد.
آیا ربودن امام صدر نتیجه توطئهای بین المللی است؟ آیا این توطئه با آگاهی و اطلاع دولتهای اسلامی اجرا شده است؟ اگر چنین نیست چرا این سکوت از طرف رهبران اغلب کشورهای اسلامی و حتی سازمان های انقلابی! که در دولتهای آسیایی و آفریقایی مبارزه میکنند، وجود دارد؟ چرا هیچ صدای اعتراضی از سوی طرف های بین المللی، حقوقدانان بین الملل و طرفداران حقوق بشر بر نمیخیزد؟
چطور و چگونه محاکمه یک یهودی در شوروی یا اعدام مزدور معروف صهیونیسم و سازمان اطلاعات آمریکا در ایران مثل «القانیان» داد و فغان همه عالم را بلند می کند اما به هنگام ربودن شخصیتی اسلامی و جهانی چون امام موسی صدر هیچ واکنشی از سوی آنان صورت نمی گیرد؟ آیا کسی جز شیعه مستضعف لبنان که زیر بمب های اسرائیلی زندگی می کند، اعتراض کرد؟ آیا صدای اعتراض جز از جانب عده اندکی از رهبران معنوی و ملی گرایان، از کسی در دنیا بلند شد؟
من شخصا مسئولیت خود را در برابر این جنایت بزرگ و توطئه بین المللی برای بسیاری از رهبران دولت های اسلامی و رهبران سازمانهای اسلامی در آسیا و آفریقا میپذیرم. و از همه برای اعمال فشار بین المللی از همه سو بر حکومت لیبی برای تعیین حدی در برابر این جنایت دعوت میکنم. از آن رو که با سکوت خود در برابر تاریخ مسئول نباشیم، از خداوند تعالی میخواهم همه مردم دنیا در سایه الطاف خاص حضرت ولیعصر (عج) توفیق نشر عدالت و حمایت از مستضعفان را عنایت فرماید.
مشهد مقدس حسن طباطبایی قمی
تلگراف آیت الله سید محمود طالقانی به وسیله جناب آقای سفیر کبیر جمهوری اسلامی الجزایر شورای انقلاب الجزایر، برادران عزیز
یک بار دیگر فقدان اسفناک هواری بومدین را به شما و همه ملت الجزایر تسلیت میگویم و موفقیت شما را در ادامه برنامههای نجات بخش و استقرار قسط و عدل اسلامی از خدای بزرگ مسئلت دارم. بومدین رهبر فقید شما درباره هموطن و همرزم ما آقای امام موسی صدر اقدامات ذی قیمتی نموده بود و خبر می رسد تلاش مداوم آن فقید می رفت این مشکله جهان اسلامی خصوصا نگرانی فوق العاده این لحظه ملت مسلمان ایران را مرتفع نمایند. اکنون بومدین در میان ما نیست، شایسته است شورای انقلاب با جدیت و صمیمیت به هر طریقی که مقتضی می داند در حفظ حیات این شخصیت بزرگ عالم اسلام راه بومدین فقید را تا حصول نتیجه قطعی ادامه داده و نگرانی میلیونها مسلمان جهان را برطرف نمایند. بی صبرانه منتظر وصول پاسخی از شما هستیم.
سید محمود طالقانی هفدهم صفر۱۳۹۹
تلگراف طلاب و فضلای حوزه علمیه قم طلاب و فضلای حوزه علمیه قم نیز طی تلگرافهای متعددی به لبنان، سوریه، لیبی و الجزایر، خواهان آزادی امام موسی صدر و دریافت خبر از ایشان شدند. برای نمونه متن یکی از تلگرافها را که از سوی مرکز بررسی های اسلامی در قم خطاب به رهبران الجزایر ارسال کرده این گونه است:
الجزایر – شورای انقلاب برادر مولود قاسم نایب بالقاسم، وزیر امور اسلامی و تعلیمات عامی: در گذشت حضرت «هواری بومدین» موجب تاسف فراوان گردید. تسلیت برادران ایرانی را بپذیرید. موقع را مغتنم شمرده یادآور میشود که مردم مسلمان ایران مانند مردم لبنان همچنان نگران سرنوشت حضرت امام موسی صدر هستند. در سفرهایی که برای شرکت در کنفرانس اندیشه اسلامی به الجزایر آمده و در کنار امام موسی صدر و شما و دیگر برادران به گفتگو مینشستیم، به وضوح روشن بود که با مقام و موقعیت مهم اجتماعی امام صدر آشنا هستید و بیشک هم اکنون به شدت به آزادی ایشان علاقمند میباشید.
انتظار این است که از طریق شورای انقلابی اقدام لازم را به عمل آورید تا از میلیونها هوادار امام صدر در جهان اسلام رفع نگرانی به عمل آید. تردیدی نیست که استمرار نبرد نیروهای رزمنده مسلمان لبنان در کنار برادران فلسطینی علیه صهیونیسم غاصب و امپریالیسم جهانی غارتگر، ارتباط مستقیم با آزادی امام موسی صدر دارد.
با درود فراوان – ایران – قم سید هادی خسروشاهی- مدیر مرکز بررسی های اسلامی |